Chọn loài ong dú: từ những loài phổ biến đến những loài hiếm gặp

Khi mới bước vào thú chơi ong dú, người chơi thường bị choáng với số lượng loài khác nhau. Mình cũng từng như vậy. Mình tìm hiểu được mấy năm rồi mới hiểu rõ đặc điểm từng loài, cách nhận diện, nơi kiếm chúng. Hôm nay mình muốn chia sẻ kinh nghiệm chọn loài ong dú để các bạn đỡ lúng túng khi bắt đầu.

Những loài dễ kiếm và thích hợp cho người mới

Ở miền Nam, loài phổ biến nhất là ong vàng (loài có bụng vàng). Chúng dễ tìm thấy ở cây cối, khe tường, và nhất là loài này rất sẵn sàng cho người bắt lần đầu. Tổ ong vàng thường có hơn mười nghìn con, tính tình êm đềm, không hay tấn công. Mình khuyên những ai mới chơi nên bắt đầu với loài này để làm quen tập tính.

Loài ong đen (hay gọi là ong mật đen) cũng khá dễ kiếm. Chúng nhỏ hơn ong vàng, sống thành những tổ chục nghìn con. Ưu điểm của ong đen là chúng kiếm ăn sớm và muộn hơn ong vàng, nên năng suất mật tương đối ổn định. Tính tình của loài này cũng rất hiền, hiếm khi có xung đột.

Những loài khó kiếm hơn và cách tìm

Ong nâu (hay ong cà phê) là loài mà mình chơi được mấy năm mới gặp. Chúng lớn hơn ong vàng, thường ở những vùng sâu hoặc cây cổ thụ. Tổ ong nâu thường nhỏ hơn, khoảng vài nghìn con, nhưng tính tình rất sắc sảo. Mình phải cẩn thận hơn khi xử lý loài này vì chúng sẵn sàng tấn công nếu cảm thấy bị đe dọa.

Ở một số nơi miền Trung, người chơi lâu năm tìm kiếm ong bạc (loài nhỏ, lông bạc). Đây là loài hiếm, khó bắt, và tổ thường rất nhỏ, chỉ vài nghìn con. Mình chưa bao giờ bắt được loài này, nhưng nghe những người chơi ở Đà Nẵng kể rằng việc tìm thấy một tổ ong bạc là may mắn lớn. Chúng kiếm ăn rất khéo léo và mật có mùi thơm đặc biệt.

Nhận diện loài và chọn tổ phù hợp

Cách dễ nhất để nhận diện là quan sát màu sắc và kích thước. Ong vàng to nhất, ong đen nhỏ và đen sì, ong nâu to bằng ong vàng nhưng màu sậm hơn. Mình thường dùng cách này khi đi kiếm: mang theo một cái lọ nhỏ, bắt vài con ong để xem kỹ, rồi mới tìm tổ của chúng. Đừng vội bắt tổ ngay, vì chọn sai loài sẽ làm bạn phải điều chỉnh cách chơi sau này.

Khi tìm thấy tổ, mình còn quan sát thêm vị trí. Ong vàng thích ở những chỗ khô, thoáng gió. Ong đen thường chọn những chỗ kín hơn, chẳng hạn như trong thành cây hoặc khe tường sâu. Ong nâu lại thích những chỗ cao, khó tiếp cận. Hiểu được tập tính này giúp mình biết loài nào sẽ thích hợp với điều kiện nhà mình.

Đổi tổ và sưu tầm

Sau khi chơi được vài năm, mình bắt đầu muốn đổi tổ để có những loài khác. Trong cộng đồng người chơi, việc đổi tổ rất phổ biến. Mình từng đổi một tổ ong vàng lấy một tổ ong nâu từ bạn ở Cần Thơ. Việc này giúp mình hiểu thêm về từng loài mà không phải tốn công tìm kiếm.

Mình cũng nhận ra rằng sưu tầm ong dú có chút giống sưu tầm vật lạ. Mỗi loài mang lại trải nghiệm khác. Ong vàng cho mình cảm giác yên tâm vì chúng dễ chăm sóc. Ong đen lại thú vị vì hành động của chúng nhanh nhạy. Ong nâu dạy mình phải tôn trọng tính cách khác biệt. Chính vì vậy mà thú chơi này không bao giờ nhàm chán.